ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΜΑΣ
Δασκάλα: Μεταξά Σουλτάνα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
 

1. Το λιοντάρι (λ)
2. Ο αυστηρός ελέφαντας (ε)
3. Η νυχτερίδα που έγινε βασίλισσα (ν)
4. Ο κροκόδειλος και η μαγική κορδέλα (κ)
5. Η πεταλούδα, ο πελεκάνος και το μαγικό μανιτάρι (π,μ)
6. Ο σκαντζόχοιρος και η μάγισσα (μ,σ)
7. Το ράλι και η μαγική ρόδα (ρ)
8. Ο αετός και το άλογο (Α,ς)
9. Η γατούλα των Χριστουγέννων (γ,στ,Η)
10. Ο διαστημικός αστυνομικός (στ,υ)
11. Ο δρακούλης και η Ουρανία (δ,ου)
12. Η χελώνα, ο βάτραχος και η μαγική κουκουβάγια (ου,β,χ)
13. Ο Ζορό και ο ξιφίας (ξ,ζ)
14. Ο Ταρζάν και η κόμπρα (αι,οι,ει,μπ,ντ)
15. Όμορφα πράματα
 

ΣΤΟΧΟΙ

Α. ΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

• Εξοικείωση με την παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου
• Εξοικείωση με τη μορφή και τα χαρακτηριστικά του παραμυθιού
• Εξοικείωση, χρήση και εντοπισμός του γράμματος της αλφαβήτας που διδασκόμαστε σε κάθε περίπτωση
• Συνειδητοποίηση της σχέσης αλλά και κάποιων διαφορών μεταξύ προφορικού και γραπτού λόγου
 

Β. ΨΥΧΟΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ
 

• Ανάπτυξη της συναίσθησης της ομαδικότητας
• Συνειδητοποίηση των όρων που πρέπει να διέπουν την καλή συνεργασία
• Σεβασμός και αλληλοεκτίμηση των συμμαθητών
• Συνειδητοποίηση της συνεισφοράς όλων με κοινή προσπάθεια, για κοινό σκοπό
• Καλλιτεχνική έκφραση
 

ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
 

Τη φετινή σχολική χρονιά, ασχοληθήκαμε με το παραμύθι για τους εξής λόγους:
1.Το παραμύθι είναι κάτι πολύ οικείο και αγαπητό στα παιδιά, ιδιαίτερα στην ηλικία των μαθητών της πρώτης τάξης.
2.Από νωρίς (αρχές της σχολικής χρονιάς), οι μαθητές εξέφρασαν την αγάπη τους γι αυτό το λογοτεχνικό είδος, είτε φέρνοντας παραμύθια στην τάξη για ανάγνωση, είτε ζητώντας από εμένα, ως δασκάλα, να φέρω και να διαβάσω κάποιο παραμύθι.
Αφού, λοιπόν, παρουσιάστηκαν αρκετά παραμύθια στην τάξη, μερικές φορές από εμένα, κάποιες άλλες από αφήγηση μαθητών*, καταλήξαμε στον εντοπισμό των βασικών χαρακτηριστικών του παραμυθιού. Έτσι, μετά από συζήτηση με τους μαθητές, εντοπίστηκαν τα παρακάτω:
-Στην αρχή κάθε παραμυθιού παρουσιάζεται ο ήρωας και δίνονται κάποιες πληροφορίες γι αυτόν.
-Στη συνέχεια, προκύπτει κάποια προβληματική – δυσάρεστη κατάσταση, που ο ήρωας πρέπει να αντιμετωπίσει ή βρίσκεται. Σ’ αυτό το σημείο, εντοπίσαμε σε πολλά παραμύθια την εμφάνιση ενός «κακού», που απειλεί τον ήρωα.
-Ακολουθεί η λύση της προβληματικής κατάστασης, που πετυχαίνεται άλλοτε με τη βοήθεια τρίτων προσώπων και άλλοτε με κάποιες ιδιαίτερες ικανότητες του ίδιου του ήρωα.
-Το παραμύθι έχει πάντα «αίσιο», καλό τέλος και δικαιώνεται ο ήρωας μας.
Μετά, λοιπόν, από αυτή την προσέγγιση του παραμυθιού, αποφασίσαμε να γράψουμε τα δικά μας παραμύθια, κρατώντας στο νου μας ότι θα πρέπει να έχουν δύο ακόμη χαρακτηριστικά: αγωνία και ενδιαφέρον.
Το πρώτο βήμα στη συγγραφή του παραμυθιού ήταν να διαλέξουμε τον ήρωα. Η επιλογή του ήρωα γινόταν με αφορμή τη διδασκαλία ενός γράμματος της αλφαβήτας. Με αυτό τον τρόπο διασφαλίζαμε ότι το καινούριο γραμματάκι που διδάσκονταν θα συναντιόταν, θα γραφόταν, θα διαβαζόταν, θα εντοπιζόταν στο κείμενο πολλές φορές.

* Οι μαθητές δεν ήταν σε θέση να διαβάζουν όταν πρωτοασχοληθήκαμε με το παραμύθι, αφού δεν είχε ολοκληρωθεί η εκμάθηση της αλφαβήτας.

Εφόσον επιλεγόταν ο ήρωας ομαδικά, τα παιδιά καλούνταν να διαμορφώσουν την ιστορία σταδιακά προσπαθώντας να συνεισφέρουν όλοι. Θυμηθήκαμε, επίσης, τους «Κανόνες Συνεργασίας» που είχαμε συναποφασίσει από την αρχή της σχολικής χρονιάς.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα παιδιά δεν πιέζονταν να πουν μια πρόταση αλλά μια σκέψη τους, ένα βήμα στην ιστορία μας. Πολλές φορές, υπήρχαν περισσότερες από μια εκδοχές για την συγκεκριμένη στιγμή του παραμυθιού. Σ’ αυτή την περίπτωση, ή ψηφίζαμε και επιλέγαμε τη δημοφιλέστερη εκδοχή ή , αν μπορούσαμε, συνδυάζαμε τις δύο εκδοχές στο παραμύθι μας. Σε κάποια παραμύθια, οι προτεινόμενοι ήρωες ήταν περισσότεροι από ένας και αποφασίσαμε να τους συμπεριλάβουμε όλους στο παραμύθι. Σε άλλες περιπτώσεις, ετοιμάζαμε ένα πρόχειρο σχεδιάγραμμα και με βάση αυτό αναπτύσσαμε στη συνέχεια πλήρως το παραμύθι μας.
Όταν φτάναμε να γράψουμε την ιδέα στο χαρτόνι που είχαμε κολλήσει στον πίνακα, τότε τα παιδιά συνειδητοποιούσαν ότι πρέπει να γίνει κάποια επεξεργασία του προφορικού τους λόγου πριν γίνει γραπτό κείμενο. [Ας μην ξεχνάμε την ηλικία των παιδιών (6-7 χρόνων) και τον ενθουσιασμό τους στον προφορικό λόγο]. Γι αυτό χρησιμοποιήθηκε η προφορική αναφορά του μοτίβου «Ποιος – Έκανε – Τι – Πότε»
Έτσι διευκολύνονταν τα παιδιά, τουλάχιστον τις πρώτες φορές. Αργότερα, στα τελευταία παραμύθια, μπορούσαν με μεγαλύτερη ευκολία να φτιάξουν «σωστές» προτάσεις.**
Στην πορεία της συγγραφής, πολλές φορές , δημιουργήθηκε η ανάγκη παρουσίας διαλόγου και τα παιδιά ήταν ιδιαίτερα χαρούμενα και όταν «έπλαθαν» το διάλογο, αλλά και όταν, μετά το τέλος της συγγραφής, τον παρουσίαζαν στην τάξη, σαν μικροί ηθοποιοί.
Σ’ ότι αφορά στον τίτλο του παραμυθιού, τον αποφασίζαμε ή τον διαμορφώναμε στο τέλος του παραμυθιού, ανάλογα με την πλοκή και τα νέα πρόσωπα που προέκυπταν στην πορεία.

** Πρέπει να σημειωθεί ότι τα παραμύθια παρατίθενται όπως ακριβώς γράφτηκαν από τα παιδιά, χωρίς καμία επεξεργασία από τη δασκάλα, παρά μόνο τη διακριτική καθοδήγησή της την ώρα της συγγραφής.

Μετά την πλήρη διαμόρφωση του παραμυθιού, τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να δραματοποιήσουν το παραμύθι και, στην ώρα των τεχνικών, να ζωγραφίσουν μια σκηνή ή τον ήρωα του παραμυθιού.

Εκτός από τα παραμύθια, παραθέτουμε στο τέλος ένα ποίημα με τίτλο «ΟΜΟΡΦΑ ΠΡΑΜΑΤΑ», το οποίο γράφτηκε με τον ίδιο τρόπο, συνεργατικά από όλους τους μαθητές, με αφορμή το αντίστοιχο μάθημα στο βιβλίο της Γλώσσας.
 

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ – ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
 

Η ενασχόληση με τα παραμύθια και ιδιαίτερα με τη συγγραφή τους, εκτός από μια πολύ ευχάριστη δραστηριότητα, βοήθησε πολύ τα παιδιά τόσο στη βελτίωση της έκφρασης τους προφορικά και γραπτά, όσο και στην εκμάθηση του μηχανισμού γραφής και ανάγνωσης.
Εξοικειώθηκαν με τη μορφή και τα χαρακτηριστικά του παραμυθιού και, όταν αργότερα κλήθηκαν να γράψουν «Σκέφτομαι και γράφω», δε δυσκολεύτηκαν ιδιαίτερα. Είχαν πολλές ιδέες και έφτιαχναν προτάσεις με περισσότερη ευκολία απ’ ότι πριν ξεκινήσουμε την ενασχόλησή μας με το παραμύθι.
Συνειδητοποίησαν πως ότι λέμε δεν μπορεί να γραφτεί όπως να ‘ναι, και, όταν αργότερα ήθελαν να γράψουν κάτι, ρωτούσαν «Είναι καλό αν το γράψω έτσι;»
Πρέπει να αναφερθεί ότι τα παιδιά, μέσα από αυτή τη διαδικασία, έμαθαν να συνεργάζονται σαν μια μεγάλη ομάδα και να σέβονται ο ένας τον άλλο. Συνειδητοποίησαν ότι το τελικό αποτέλεσμα είναι επίτευγμα του συνόλου και κανένας δε μπορούσε να καυχηθεί προσωπικά γι αυτό, παρά μόνο σαν μέλος της ομάδας, πράγμα που «έδεσε» τα παιδιά μεταξύ τους ακόμη περισσότερο.
Δεν πρέπει να παραβλέψουμε ότι, με αφορμή τα παραμύθια, τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να εκφραστούν μέσα από τη δραματοποίηση και τη ζωγραφική, και έτσι να δουν το σχολείο πιο πολύπλευρα.
Γενικότερα, το παραμύθι ήταν μια πολύ ευχάριστη νότα μέσα στη σχολική πραγματικότητα και ωφέλησε και στα παιδιά, και στη δασκάλα αλλά και στην καλύτερη λειτουργία της τάξης. Οι εντυπώσεις όλων μας είναι θετικότατες και είναι σίγουρο ότι θα ασχοληθούμε ξανά στο μέλλον πολύ ευχάριστα με το παραμύθι.

Επιστροφή